Geschiedenis
Het meest in het oog springende gebouw op het landgoed is natuurlijk de havezate. De fundamenten van dit schitterende landhuis dateren uit 1559. Sindsdien heeft het huis de nodige veranderingen ondergaan. De laatste renovatie dateert uit 1999 toen de complete voorgevel werd gerestaureerd.
Maar behalve het kasteel treft u op het landgoed nog meer bijzondere gebouwen aan, zoals de portierswoning, de voormalig koetshuizen, de folly en de bunkers en kazematten uit de Koude Oorlog.
De portierswoning
Aan de IJsseldijk, bij de westelijke ingang van het landgoed, staat een opvallende, in Zwitserse stijl opgetrokken woning. Het chalet-achtige huis, waarvan de eerste steen werd gelegd in 1865 diende oorspronkelijk als rentmeesterswoning, later deed het huis dienst als portierswoning. Schuin naast de portierswoning, tussen de IJsseldijk en de Nieuwe Vijver, staat de koepel. Deze is nieuw opgebouwd, maar dateert uit dezelfde periode als de portierswoning.
De folly
Als u voor deze ruïne staat, denkt u waarschijnlijk aan vechtende ridders en huilende jonkvrouwen. Niets is minder waar: deze ruïne dateert niet uit de Middeleeuwen, maar is vrij jong; nog geen 150 jaar oud.
De folly (of nep-ruïne) is gebouwd door de meest illustere bewoner van De Haere, de Fransman Pierre Gustav Voûte. De nep-ruïne had oorspronkelijk twee torens, maar is nooit helemaal afgebouwd. Ook is niet bekend waartoe de folly moest dienen. Het gerucht gaat dat Voûte met de bouw van de ruïne een vluchttoren wilde maken die via een ondergrondse gang vanuit het landhuis bereikbaar was. Helaas is daar tijdens de laatste renovatie niets van gebleken. Een minder romantisch en meer plausibele verklaring is dat het zo rond 1870 erg hip was om op je landgoed een nep-ruïne te bouwen....
De bunkers en kazematten
De Tweede Wereldoorlog was nog maar net voorbij of een nieuw gevaar diende zich aan: Rusland en het Warschaupact. Met de toetreding tot de NAVO had ons land er in het Oostblok een potentiële vijand bij. Tijdens deze Koude Oorlog hield West-Europa enkele tientallen jaren de adem in. Tegelijkertijd werden er voorzorgsmaatregelen genomen voor het geval er een communistische inval zou plaatsvinden. In het begin van de jaren ’50 van de vorige eeuw werd daarom besloten tot de aanleg van een verdedigingswerk langs de grote rivieren. Daarmee was de IJssellinie op het landgoed een feit. Door stuwen te bouwen in Nijmegen, Arnhem en Olst kon in geval van een dreigende invasie van de Oostbloklanden een gebied van 120 bij 5 kilometer in de IJsselvallei onder water worden gezet. Te hoog om er met een tank doorheen te rijden, te laag om er met boten op te varen. Om de stuwen tegen luchtaanvallen te beschermen werden er op het landgoed kanonbunkers en kazematten aangelegd.
In het talud van de Beukenbelt treft u twee bijzondere bunkers aan: de commandobunker en de hospitaalbunker. Beide bunkers hebben tot de na de val van de Berlijnse muur nog een militaire functie gehad. In 1999 zijn beide bunkers gerestaureerd, ingericht en opgesteld voor publiek. In de commandobunker bevindt zich ook een vleermuiskolonie. Op het landgoed is een 3 kilometerlange wandelroute langs de bunkers en kazematten uitgezet. Zie ook IJssellinie en www.ijssellinie.nl.
Het park en de zonnewijzer
Al in de 18e eeuw werd er druk gesleuteld aan het park. Zo dateert het lanenstelsel uit 1783. Rond 1800 werd de eerste aanzet gegeven tot de aanleg van een landschapspark. De volgende stap werd rond 1856 genomen toen de gracht rond het landhuis verder werd uitgegraven en er een vijver aan de achterzijde van de havezate ontstond. Via een sloot door de weilanden werd deze vijver verbonden met de Nieuwe Vijver bij de IJsseldijk. Om wandelingen door de kasteelweide aan de achterkant (de westzijde) van het huis mogelijk te maken, werd een brug naar het weiland aangelegd. Deze brug is in 1997 gerenoveerd.
Ook aan de voorzijde van de havezate (de oostzijde) kreeg het park zijn definitieve beslag. Zo ontstond de Haereweg, een oprijlaan van bijna 400 meter lengte met aan weerszijden beuken.
In de kasteeltuin neemt – naast de rozen en rododendrons – de zonnewijzer een bijzondere plek in. Deze grootste zonnewijzer van de Benelux is in 2008 nieuw neergezet. Net als de oude zonnewijzer laat ook de nieuwe zowel de tijd als de keerpunten in de seizoenen zien.